The Art of Being Alone — Ogummaa Ofii Ta’uu
“Ofii kee waliin jiraachuu barachuun, nama irraa fagaachuu osoo hin taane, of beekuu fi ofitti amanamummaa guddisuu dha.”
Namni tokko yeroo hunda namoota waliin ta’uu, haasa’uu, ykn xiyyeeffannoo namoota biraa argachuu hin qabu. Yeroo tokko tokko callisanii ofii isaanii waliin yeroo dabarsuun, yaada isaanii qorachuun, jireenya isaanii irratti xiinxaluun barbaachisaa dha.
Ofii ta’uun (being alone) fi kophaa ofitti dhaga’amuu (loneliness) wantoota adda addaa dha. Kophaa ofitti dhaga’amuu yeroo namni walitti dhufeenya barbaadu garuu dhabuutti dhaga’amuudha. Ofii ta’uun garuu yeroo namni fedhii isaatiin yeroo ofii qopheeffatu, boqotu, of baru, fi yaada isaa tasgabbeessuudha.
1. Of beekuu (Self-awareness)
Yeroo namoota waliin yeroo baay’ee dabarsinu, yeroo tokko tokko yaada namoota biraa, fedhii isaanii, fi waan isaan nu irraa eegan irratti xiyyeeffanna. Yeroo ofii keenya waliin dabarsinu garuu, gaaffilee barbaachisoo of gaafachuu dandeenya:
- Ani eenyu?
- Wanti ani dhugumaan barbaadu maali?
- Gammachuun koo maal irraa dhufa?
- Waanan hojjetu kanaaf sababni koo maali?
- Jireenya koo keessatti maal jijjiiruu barbaada?
Of beekuun murtii gaarii kennuu, kaayyoo ofii hubachuu, fi ofitti amanamummaa guddisuu keessatti gargaara
2. Callisummaa keessatti nagaa argachuu
Callisuun yeroo hunda duwwaa ta’uu miti. Yeroo tokko tokko callisni sammuu keenya boqochiisa.
Yeroo muuziqaa tasgabbaa’aa dhaggeeffannu, kitaaba dubbisnu, uumama ilaallu, ykn bakka tasgabbaa’aa taa’uu, sammuu keenya hojii fi dhiphina guyyaa irraa boqonnaa argata.
Namni callisummaa keessatti nagaa argachuu barate, yeroo namoonni isa hin hubanne illee, yaada isaa madaalawaa ta’een ilaaluu danda’a.
3. Ofitti amanamummaa ijaaruu
Ofitti amanamummaan yaada namoonni hundi akka si jaallatan ykn si deeggaran irratti hundaa’uu hin qabu.
Namni ofitti amanamu:
- Murtii isaa irratti xiinxala.
- Dogoggora irraa barachuu danda’a.
- Waan sirrii ta’eef dhaabbata.
- Namoota biraa waliin of hin madaalu.
- Gatii ofii yaada namootaatiin qofa hin murteessu.
Ofitti amanamummaan of guddisuu, of kabajuu, fi ofii irratti hojjechuu irraa ijaarama.
4. Namoota irraa fagaachuu osoo hin taane, walitti dhufeenya filachuu
Ofii ta’uu jechuun namoota hunda irraa fagaachuu miti. Namoota waliin walitti dhufeenya gaarii qabaachuun jireenya keessatti barbaachisaa dha.
Garuu nama hundumaa waliin yeroo dabarsuun dirqama miti. Namoota si kabajan, si jajjabeessan, si waliin waan gaarii baratan, fi yeroo rakkinaatti si dhaggeeffatan filachuun barbaachisaa dha.
Hiriyyoota baay’ee qabaachuun caalaa, hiriyyoota amanamoo qabaachuun gatii guddaa qaba.
5. Yeroo ofii keessatti guddachuu
Keessumaa immoo Yeroo ofii kee waliin dabarsitu, carraa waan haaraa barachuu fi dandeettii kee guddisuu argatta.
Yeroo kana keessatti:
- Kitaaba dubbisuu
- Yaada kee barreessuu
- Kaayyoo kee irratti hojjechuu
- Waan haaraa barachuu
- Dandeettii uumamaa kee guddisuu
- Uumama keessatti boqochuu
- Kadhannaa ykn xiinxala dhuunfaa gochuu dandeessa.
Yeroon ofii sirnaan fayyadamame, jireenya keessatti guddinaaf bu’uura ta’uu danda’a.
6. Waan namoonni si irraa yaadan hunda dhiisuu
Namoonni adda addaa waa’ee kee yaada adda addaa qabaatu. Namni tokko si dinqisiifata; kan biraa immoo si hubachuu dhiisuu danda’a.
Yeroo ofii kee waliin dabarsitu, jireenya kee yaada namoota hundumaa gammachiisuuf qofa jiraachuu akka hin qabne hubatta.
Jireenyi kee filannoo kee, gatii kee, fi kaayyoo kee irratti hundaa’uu qaba. Yaada namoota dhaggeeffachuun gaarii dha; garuu murtii jireenya kee keessatti madaala kee qabaachuunis barbaachisaa dha.
7. Ofii kee waliin yeroo gaarii dabarsuu baradhu
Yeroo ofii kee waliin dabarsuun hojii guddaa ykn karoora ulfaataa ta’uu hin qabu.
Guyyaa keessatti yeroo muraasa fudhadhu:
- Bilbila irraa boqodhu.
- Waan guyyaa sana keessa si gammachiise yaadadhu.
- Waan baratte irratti xiinxali.
- Waan boru fooyyeessuu dandeessu yaadi.
- Waan si gammachiisu tokko hojjedhu.
Yeroo xiqqaan ofii keetiif kennamu, sammuu kee fi jireenya kee sirnaan ilaaluuf si gargaara.
8. Ofii ta’uu fi kophaa ofitti dhaga’amuu adda baasi
Ofii ta’uun filannoo fi boqonnaa ta’uu danda’a. Garuu yeroo namni kophaa ofitti dhaga’amu, nama amanamu waliin haasa’uun, hiriyyaa waliin yeroo dabarsuun, ykn deeggarsa barbaaduun barbaachisaa dha.
Jireenyi madaala barbaada:
- Yeroo ofii kee waliin dabarsuu.
- Yeroo maatii fi hiriyyoota waliin dabarsuu.
- Hojii fi boqonnaa madaaluu.
- Of guddisuu fi namoota biroo waliin walitti dhufeenya ijaaruu.
Ofii ta’uu jechuun namoota irraa addaan kutuu miti; of beekuu fi namoota waliin jireenya madaalawaa jiraachuu dha.
Ofii kee waliin jiraachuu barachuun, namoota irraa fagaachuu osoo hin taane, of hubachuu, of kabajuu, fi jireenya kee madaalawaa ta’een ijaaruu dha.
Namoota waliin gammaduu baradhu; yeroo ofii kees kabaji. Namoota irraa baradhu; of irraa barachuufis yeroo kenni. Yeroo callisummaa keessatti kaayyoo kee yaadi; yeroo namoota waliin jirtu immoo jaalala, kabajaa, fi walitti dhufeenya gaarii ijaari.
Namni of beeku, jireenya isaa irratti murtii madaalawaa kennuuf carraa guddaa qaba.
“Ofii kee waliin yeroo dabarsuun, jireenya kee irraa fagaachuu miti; jireenya kee sirriitti hubachuuf yeroo kennuu dha.”
— Of beekuun guddina; of kabajuun immoo bu’uura jireenya gaarii ti.
Discover more from GAGGEESSUMMAA
Subscribe to get the latest posts sent to your email.