Biyya Israa’el Macaafa Qulqulluu Keessatti

Hiikni biyya Israa’el Macaafa Qulqulluu keessatti maal akka ta’e waliin haa ilaallu. Israa’el maqaa Macaafa Qulqulluu keessatti yeroo 2,431 itti fayyadamamedha. Kakuu moofaa keessatti kitaabota 39 keessaa 34 keessatti hammatameera. Akkasumas kitaabota Kakuu Haaraa 27 keessaa 13 keessatti akkasuma. Maqaa barbaachisaa ta’uun isaa ifaadha. Garuu Israa’el eenyu, yookiin maali? Waaqayyoon alatti maqaa Macaafa Qulqulluu keessatti iddoo guddaa qabu kan ta’e akkamitti?

Guutummaa Macaafa Qulqulluu keessatti wanti inni jalqabaa, furuu dhala namaati. Boqonnaawwan sadan jalqabaa uumamuu fi kufaatii dhala namaa irra deebi’anii ibsu. Caaffata Qulqullaa’oo keessaa inni hafe adda durummaan seenaa deebisanii dhaabuu keenyaa kan ilaallatudha. Israa’el immoo seenaa sanaa giddu galeessa ta’eera.

Hiika Israa’el

Israa’el maqaa Ibirootaa Yisra’el jedhu yoo ta’u, hiikni isaas Waaqayyo ni falma (God contends), yookiin nama Waaqayyoo wajjin wal’aansoo qabu (one who struggles with God) Jechuudha.

Waaqayyo maqaa kana kan moggaase ilma ilma Abrahaam Yaaqoob erga inni halkan tokko Waaqayyoo wajjin wal’aansoo qabaatee booda (Seera Uumamaa 32:28). Boodarra Israa’el maqaa sanyii Yaaqoob fi saba dhuma irratti uumuuf moggaafamedha.

Hiika Israa’el: Saba Waaqayyoo

Garuu Israa’el maatii bal’aa saba ta’e qofa miti. Sun karaa kamiinuu adda isaan hin godhu ture. Saboonni biroo hedduun eenyummaa sabaa adda ta’e qabu. Akkasumas baay’een isaanii seenaa badhaadhinaafi cunqursaa walfakkaataa irra deebi’anii himuu danda’u turan.

Israa’eloota Biyya Addaa kan Godhe maalidha?

Biyya Israa’el Macaafa Qulqulluu keessatti adda kan isaan godhe eenyummaa addaa qabu. Israa’eloonni adda kan godhe Waaqayyo karoora furuu sanyii namaatiif qabu fuulduratti tarkaanfachiisuuf isaanitti fayyadamaa ture. Karoorri kun nama dhuunfaa, Abrahaam waliin jalqabe. Waaqayyo Abrahaam namoota biyya lafaa isaa keessa jiran kaan caalaa cimaa, yookiin qaroo, yookiin dureeyyii waan ta’eef miti. Abrahaam namoota kaan irraa kan adda isa godhu Waaqayyoof deebii kennuu isaati; isatti amanee ajajamuuf amanamaa ture.

Waaqayyo karoora furuu isaa kan tarkaanfachiise saba tokko, sanyii ilma ilma Abrahaam, Yaaqoob waamuun. Waaqayyo Israa’elootaaf yommuu waamu saba cimaa, yookiin saba sooressaa, yookiin illee saba isa waaqeffatan waan ta’aniif miti. Israa’el saba illee hin turre. Gibxii keessatti garboota turan.

Waaqayyo garuu Israa’eliif karoora qaba ture. Garbummaa Gibxii jalaa isaan baase. Tulluu Siinaa irratti isaan waliin kakuu gale. Kakuu yoo isaan isaaf ajajaman qofa ta’e Waaqa isaanii ta’uuf waadaa gale. Waaqayyo biyya duraanuu baay’inaan jiraatutti isaan galchee akka kan isaaniitti himatan isaan dandeessiseera. Akkamitti akka waaqeffatan, akkamitti hawaasa keessa akka jiraatan, akkamitti ummata qulqulluu akka ta’an Waaqayyo isaan qajeelche.

Waaqayyo immoo kana kan godhe karaa kamiinuu waan isaaniif malu miti. Yeroo yerootti mirkaneessaa waan turaniif, isaanis kan malu irraa fagaatan. Garuu Waaqayyoo karoora waan qabuufi.