Namoota Hojii Jalqabuu Dhiisanii Biblila Isaanii Irratti Yeroo Dabarsan

Psychology Says: Namoonni Hojii Jalqabuu Dhiisanii Bilbila Isaanii Irratti Yeroo Dabarsan, Tarii Mijaa’ina Hojii Jalqabuun Dura Jiru Irraa Baqachaa Jiraachuu Danda’u!

(Psychology Says: People Who Keep Scrolling, Chatting, or Watching Videos Instead of Starting Work May Be Avoiding the Discomfort of Getting Started)

Jireenya keessatti namoonni hedduun hojii hojjechuu qaban akka qaban ni beeku. Galma qabu, karoora baafatu, wantoota milkeessuu barbaadan ni jiru. Garuu yeroo hojii jalqabuun isaan irra jiru, bilbila isaanii bananii miidiyaa hawaasaa keessa seenu, viidiyoo ilaaluu, namoota waliin haasa’uu ykn wantoota faayidaa xiqqaa qaban irratti yeroo isaanii dabarsuu filatu.

Gaaffiin guddaan garuu: Maaliif namni tokko hojii hojjechuu barbaadu, garuu hojii sana jalqabuu irra wantoota biroo filata?

Saayinsiin xiinsammuu (Psychology) akka ibsutti, amala kana duuba yeroo tokko tokko rakkoo dhibaa’ummaa qofa osoo hin taane, miira hojii jalqabuun dura uumamu irraa baqachuu (Avoidance of Discomfort) jiraachuu danda’a.

Mee bal’inaan haa ilaallu.

1. Hojii Jalqabuun Miira Mijataa Hin Taane Uumuu Danda’a

Namni tokko hojii guddaa yeroo jalqabu, wantoonni hedduun sammuu isaa keessatti uumamuu danda’u.

Fakkeenyaaf:

  • Hojii kana akkamittan jalqaba?
  • Yoo milkaa’uu baadhe hoo?
  •  Yeroo meeqa na fudhata?
  • Hojii kana xumuruuf dandeettii nan qabaadhaa?
  • Hojii kana irra caalaa salphaa ta’e hojjechuu hin danda’uu?
  • Gaaffileen akkanaa dhiphina, sodaa fi shakkii uumuu danda’u.

Kanaaf sammuu keenyaaf wanti salphaan bilbila banuu, Facebook ilaalu, TikTok keessa darbu ykn nama tokko waliin haasa’uu ta’a.

Sababni isaas wantoonni kunneen yeroo gabaabaaf miira gammachuu fi boqonnaa kennu.

Garuu gammachuun yeroo gabaabaa kun yeroo dheeraaf rakkoo hojii hin jalqabne sana hin furu.

2. Sammuun Keenya Wantoota Gammachuu Saffisaa Kennan Jaallata

Sammuun namaa yeroo baay’ee badhaasa saffisaa argachuu barbaada.

Fakkeenyaaf:

  • Viidiyoo tokko ilaaluun bashannana.
  • Ergaa haaraa argachuun nama gammachiisa.
  • Like fi comment argachuun miira gaarii uuma.
  • Namoota waliin haasa’uun nama bashannansiisa.

Garuu kitaaba dubbisuu, barnoota barachuu, daldala jalqabuu ykn hojii barbaachisaa tokko xumuruun yeroo fi carraaqqii gaafata.

Kana jechuun wantoonni gammachuu saffisaa kennan yeroo tokko tokko hojii bu’aa yeroo dheeraa qabu caalaa hawwataa fakkaatu.

Rakkoon isaa gammachuu barbaaduu keenya miti; gammachuu yeroo gabaabaa argachuuf carraa milkaa’ina yeroo dheeraa dhabuu keenya dha.

3. Hojii Jalqabuu Dhiisuun (Procrastination) Dhibaa’ummaa Qofa Miti

Namoonni hedduun hojii isaanii yeroo dheeraaf tursiisan ofiin ofitti, “Ani nama dhibaa’aa dha” jedhanii murteessu.

Garuu procrastination yeroo baay’ee miira namaa to’achuu wajjin wal qabata.

Namni tokko hojii tokko irraa kan fagaatu hojii sana hin dandeenyeef qofa miti; hojii sana jalqabuun miira dhiphinaa, sodaa, burjaajii ykn dadhabbii sammuu waan isa mudatuuf ta’uu danda’a.

Fakkeenyaaf, barataa tokko qormaataaf qophaa’uu qaba. Garuu kitaaba isaa banuu mannaa sa’aatii lama bilbila isaa ilaala.

Kun yeroo tokko tokko barachuu jibbuudhaan osoo hin taane, qormaata irratti kufuu sodaachuu ykn hojii baay’ee guddaa fakkaatu jalqabuun isa dhiphisuu irraa dhufuu danda’a.

4. Hojii Guddaan Sammuu Keenya Sodaachisuu Danda’a

Yeroo hojii guddaa tokko ilaallu, sammuu keenya keessatti hojii sana guutuu yeroo tokko yaaduu dandeenya.

Fakkeenyaaf:

  • Website haaraa ijaaruu.
  • Kitaaba tokko barreessuu.
  • Daldala mataa ofii jalqabuu.
  • Afaan haaraa barachuu.
  • Barnoota ogummaa haaraa xumuruun.

Hojiiwwan kunneen guddaa waan ta’aniif sammuu keenya keessatti ulfaataa fakkaachuu danda’u.

Furmaanni garuu hojii sana guutuu yeroo tokko hojjechuuf of dirqisiisuu miti.

Hojii guddaa sana hojiiwwan xixiqqoo keessatti qooduu dha.

Fakkeenyaaf, “Kitaaba barreessuu qaba” jechuu mannaa, “Har’a fuula tokko qofa nan barreessa” jedhii jalqabi.

Hojii guddaan tarkaanfii xixiqqoo hedduudhaan xumurama.

 5. Bilbilli Bakka Baqannaa Sammuu Keenyaatti Fayyadamuu Danda’a

Bilbilli meeshaa faayidaa guddaa qabu dha. Garuu yeroo hojii irraa nu fageessu rakkoo ta’uu danda’a.

Yeroo hojii jalqabuu qabnu:

  • WhatsApp banuu.
  • Telegram keessa seenuu.
  • Facebook ilaalu.
  • TikTok irratti viidiyoo daawwachuu.
  •  YouTube irratti viidiyoo tokko irraa gara biraatti darbuun.

Wantoonni kunneen yeroo keenya saamuun qofa osoo hin taane, xiyyeeffannoo keenya illee bittinneessuu danda’u.

Yeroo tokko tokko viidiyoo daqiiqaa tokko ilaaluuf bilbila banuun sa’aatii tokko guutuu akka nu fudhatu hin hubannu.

Kanaaf yeroo hojii hojjechuu qabnu bilbila keenya irraa fagaachuun tarkaanfii gaarii dha.

6. Sodaan Kufaatinsa Hojii Jalqabuu Nu Dhoowwuu Danda’a

Namoonni tokko tokko hojii jalqabuu kan hin dandeenyeef bu’aa hojii isaanii irratti shakkii waan qabanif.

Fakkeenyaaf:

  • Yoo hojii koo irratti milkaa’uu baadhe hoo?
  • Yoo namoonni na qeeqan hoo?
  • Yoo yaadni koo hin milkoofne hoo?
  • Yoo yeroo koo fi maallaqa koo balleesse hoo?

Gaaffileen kunneen nama hojii jalqabuu irraa duubatti deebisuu danda’u.

Garuu dhugaan jiru, hojii hin jalqabne keessatti milkaa’ina argachuun hin danda’amu.

Dogoggorri yeroo tokko tokko barumsa guddaa nuuf ta’a.

Milkaa’ina barbaaduun dogoggora sodaachuu dhiisuu fi tarkaanfii jalqabaa fudhachuu gaafata.

 7. Akkaataa Amala Hojii Tursiisuu Kana Cabsuu Dandeenyu

Amala kana jijjiiruuf tooftaalee salphaa garuu bu’a qabeessa ta’an fayyadamuu dandeenya.

1. Seera Daqiiqaa 5 Fayyadami

Hojii tokko hojjechuuf yoo sitti ulfaate, daqiiqaa shan qofaaf hojjechuuf murteessi.

Ofiin ofiin, “Daqiiqaa shan qofa nan hojjedha” jedhi.

Yeroo baay’ee jalqabuun qofti itti fufuuf si gargaara.

2. Bilbila Kee Irraa Fagaadhu

Yeroo hojii barbaachisaa hojjetu bilbila kee bakka si hin geenye kaa’i.

Notifications cufi. App faayidaa hin qabne yeroo hojii irratti si harkisu irraa of eegi.

3. Hojii Kee Xixiqqoo Godhi

Hojii guddaa tokko yeroo tokko xumuruuf hin yaalin.

Garee xixiqqootti qoodi. Tarkaanfii tokko fudhadhu; itti aansii tarkaanfii biraa fudhadhu.

4. Yeroo Hojii Murteessi

Fakkeenyaaf:

  • Daqiiqaa 25 hojii irratti xiyyeeffadhu.
  • Daqiiqaa 5 boqodhu.
  • Sana booda irra deebi’i.

Kun mala Pomodoro Technique jedhamee beekamu dha.

5. Hojii Jalqabuu Dura Waan Si Sodaachisu Beeki

Of gaafadhu:

“Maaliif hojii kana jalqabuu irraa duubatti deebi’aa jira?”

Tarii hojii sana hin hubanne ta’uu danda’a. Yookiin immoo kufaatii sodaatta. Akkasumallee tarii hojii baay’ee guddaa fakkaata.

Sababa isaa beekuun furmaata argachuuf si gargaara.

6. Guutuu Ta’uu Hin Eegin

Namoonni tokko tokko hojii jalqabuuf yeroo sirrii, yaada guutuu fi haala mijataa eegu.

Garuu yeroo hunda haalli mijataan hin argamu.

Waan qabduun jalqabi. Yeroo deemtu fooyyessi.

7. Waan Barbaachisaa Ta’e Hojjechuun Gammachuu Yeroo Gabaabaa Caalaa Gatii Qaba

Jireenya keessatti wantoota gammachuu saffisaa nuuf kennan hedduu arganna.

Garuu milkaa’inni yeroo dheeraa wantoota yeroo tokko tokko nu rakkisan hojjechuu irraa dhufa.

  • Barachuun dadhabbii gaafata, garuu beekumsa siif kenna.
  • Hojii jalqabuun sodaa qabaachuu danda’a, garuu muuxannoo siif kenna.
  • Daldala ijaaruun obsaa gaafata, garuu bilisummaa faayinaansii si geessisuu danda’a.
  • Of leenjisuun carraaqqii gaafata, garuu dandeettii kee guddisuu danda’a.

Kanaaf, yeroo hunda wanta salphaa filachuu mannaa, wanta boru jireenya kee fooyyessu filadhu.

8. Gaaffilee Of Gaafachuu Qabdu

Yeroo hojii kee dhiistee bilbila irratti yeroo dheeraa dabarsitu, gaaffilee kana of gaafadhu:

  •  Ani amma maal irraa baqachaa jira?
  •  Hojii kana jalqabuun maaliif natti ulfaate?
  •  Bilbila koo banuun rakkoo koo furaa jira moo yeroo koo qofa na jalaa fudhataa jira?
  •  Wanti ani amma hojjechaa jiru galma koo na geessaa jiraa?
  •  Daqiiqaa shan keessatti tarkaanfii akkamii jalqabuu danda’a?

Gaaffileen kunneen amala kee hubachuu fi jijjiirama fiduuf si gargaaruu danda’u.

Dabalata Dubbisi: Ofitti Amanamummaa Uumamaa Gabbisuu

 9. Xumura: Hojii Jalqabuun Isa Ulfaataa Ta’uu Danda’a; Garuu Tarkaanfiin Jalqabaa Jireenya Jijjiiruu Danda’a!

Yeroo tokko tokko wanti milkaa’ina keenya nu dhowwu dandeettii dhabuu miti; hojii barbaachisaa ta’e jalqabuu irraa of duubatti deebisuu keenya dha.

Bilbila keenya irratti sa’aatii hedduu dabarsuu dandeenya. Viidiyoo hedduu ilaaluu, namoota hedduu waliin haasa’uu fi odeeffannoo hedduu argachuu dandeenya.

Garuu dhuma irratti of gaafachuu qabna:

“Wanti ani har’a hojjedhe gara galma jireenya koo na geesse moo yeroo koo qofa na jalaa fudhate?”

Yaadadhu:

  • Hojii jalqabuuf fedhii eeguun si hin barbaachisu.
  • Ofitti amanamummaa argachuuf jalqaba tarkaanfii fudhadhu.
  • Hojii guddaa sodaachuu mannaa xixiqqoo irraa jalqabi.
  • Bilbilli kee meeshaa kee haa ta’u; garbicha kee hin ta’in.
  • Boru hojjedha jettee har’a hin dhiisin.

Jireenyi kee jijjiirama guddaa argachuuf guyyaa tokko guddaa hin barbaadu; guyyaa guyyaatti tarkaanfii xixiqqoo sirrii fudhachuu barbaada.

Har’a jalqabi. Daqiiqaa shan qofaaf ta’us jalqabi. Sababni isaas, hojii hin jalqabne tokkoof milkaa’inni hin jiru!

Madda Yaadaa: Psychology, Procrastination, Emotional Avoidance and Self-Regulation.


Discover more from GAGGEESSUMMAA

Subscribe to get the latest posts sent to your email.

One thought on “Namoota Hojii Jalqabuu Dhiisanii Biblila Isaanii Irratti Yeroo Dabarsan”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Discover more from GAGGEESSUMMAA

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading