Osoo Hin Fuudhin Yookiin Hin Heerumin Dura: Mariiwwan Gaa’ela Duraa Walitti Dhufeenya Keessan Keessatti Ta’uu Qaban 15
15 Important Marriage Conversations Every Couple Should Have Before Getting Married
Gaa’elli jireenya namaa keessatti murtoo guddaa fi itti gaafatamummaa cimaa gaafatu keessaa isa tokko. Gaa’ela jechuun nama tokko waliin mana tokko keessa jiraachuu qofa miti; jireenya, abjuu, kaayyoo, gammachuu, gadda, milkaa’ina, rakkoo fi itti gaafatamummaa waliin qooddachuu jechuudha.
Namoonni hedduun yeroo gaa’elaaf qophaa’an waa’ee jaalala, cidhaa, uffata, mana jireenyaa fi ayyaana gaa’elaa irratti xiyyeeffatu. Garuu wanti gaa’ela milkaa’aa ijaaru cidhaa bareedaa qofa osoo hin taane, waliigaltee, hubannoo, amanamummaa fi marii dhugaa gaa’ela dura godhamuudha.
Nama tokko jaallachuun barbaachisaadha; garuu nama sana waliin jireenya guutuu jiraachuuf waa’ee wantoota murteessoo ta’an dursee mari’achuun caalaatti barbaachisaadha.
Kanaafuu, gaa’elaaf murtoo gochuu keessan dura mariiwwan armaan gadii 15 irratti xiyyeeffachuun baay’ee barbaachisaadha.
1. Waa’ee Hiika Gaa’elaa fi Eegumsa Keessan Mari’adhaa
Gaa’elli tokko tokkoof maal jechuu dha? Isin lamaan gaa’ela irraa maal eegdu?
Namni tokko gaa’ela akka iddoo jaalalli itti dagaaguutti ilaaluu danda’a; inni biraan immoo akka itti gaafatamummaa fi waliin jireenyaatti ilaaluu danda’a.
Kanaafuu, gaaffilee kana wal gaafadhaa:
- Gaa’ela jechuun siif maal jechuu dha?
- Gaa’ela keessatti wanti ati caalaatti barbaaddu maali?
- Jireenya gaa’elaa keessatti gammachuu jechuun maal?
- Gaa’ela keessatti wanti ati matumaa dhabuu hin barbaanne maali?
Namni ati fuudhu yookaan heerumtu waa’ee gaa’elaa ilaalcha akkamii akka qabu beekuun murteessaadha.
2. Waa’ee Amantii fi Gatiiwwan Jireenyaa Mari’adhaa
Amantiin, naamusni fi gatiiwwan jireenyaa hariiroo gaa’elaa keessatti gahee guddaa qabu.
Namoonni lamaan ilaalcha amantii, waaqeffannaa, seera naamusaa fi jireenya hafuuraa irratti garaagarummaa qabaachuu danda’u.
Kanaafuu:
- Amantiin jireenya keenya keessatti iddoo akkamii qabaata?
- Waaqeffannaa fi kadhannaa waliin ni gaggeessinaa?
- Ijoollee keenya akkamitti barsiisna?
- Murtoo jireenyaa keessatti gatiiwwan amantii akkamitti kabajna?
Waan kana irratti waliigalteen jiraachuun gaa’ela keessatti tasgabbii uumuuf gargaara.
3. Waa’ee Maallaqaa fi Bulchiinsa Qabeenyaa Mari’adhaa
Maallaqni sababa walitti bu’iinsa gaa’elaa ta’uu danda’u keessaa isa tokko.
Namni tokko qusannaa jaallachuu danda’a; inni biraan immoo maallaqa argate salphaatti baasuu danda’a.
Kanaafuu, gaa’ela dura:
- Galii keenya akkamitti bulchina?
- Baasii maatii eenyutu itti gaafatama?
- Maallaqa meeqa qusachuu qabna?
- Liqii yookaan dirqamni maallaqaa nu irra jiraa?
- Maallaqa guddaa baasuu dura wal mari’anna?
Maallaqa irratti dhugaa walitti himuun amanamummaa ijaara. Dhoksaan maallaqaa garuu walitti bu’iinsa uumu danda’a.
4. Waa’ee Ijoollee fi Kunuunsa Isaanii Mari’adhaa
Ijoollee qabaachuun fedhii nama hundaa wal fakkaatu miti.
Namni tokko ijoollee hedduu qabaachuu barbaada; inni biraan immoo muraasa qofa barbaada yookaan ijoollee qabaachuu hin barbaadu ta’a.
Kanaafuu, dursee mari’adhaa:
- Ijoollee qabaachuu ni barbaannaa?
- Ijoollee meeqa qabaachuu barbaanna?
- Yoom ijoollee qabaachuu yaanna?
- Yoo ijoollee argachuu dadhabne maal goona?
- Ijoollee keenya eenyutu guddisa?
- Barumsa, naamusa fi amantii akkamii keessatti guddisna?
Waa’ee ijoollee ilaalcha wal fakkaatu qabaachuun murteessaadha.
5. Waa’ee Maatii Warra Keessanii Mari’adhaa
Gaa’ela jechuun nama tokko qofa waliin walitti dhufuu miti; maatiiwwan lama walitti dhufuu dabalata.
Warri, obboloonni, firoonni fi hiriyoonni dhiibbaa jireenya gaa’elaa irratti qabaachuu danda’u.
Gaaffilee kana irratti mari’adhaa:
- Maatii keenya waliin daangaa akkamii qabaanna?
- Warra keenya hammamitti gargaaruu qabna?
- Murtoo maatii keenya irratti namni sadaffaan hammam hirmaachuu danda’a?
- Yoo maatii tokkoon tokkoon keenya gidduutti rakkoon uumame akkamitti furra?
Warra kabajuun barbaachisaadha; garuu gaa’ela keessan keessatti daangaa sirrii qabaachuunis barbaachisaadha.
6. Waa’ee Hojiifi Karoora Hojii Keessanii Mari’adhaa
Namni tokko hojii isaatiif carraa guddaa argachuu danda’a; carraan sun immoo bakka biraatti jijjiiramuun jiraachuu danda’a.
Kanaafuu:
- Karoora hojii waggoota shan dhufanii qabnu maali?
- Hojii keenyaaf magaalaa yookaan biyya biraatti deemuun ni danda’amaa?
- Namni tokko carraa hojii argate yoo socho’e, inni biraan maal godha?
- Hojii fi jireenya maatii akkamitti madaalchifna?
Guddina hojii nama tokkoo deeggaruun jaalala dhugaa keessaa isa tokko.
7. Waa’ee Hojii Manaa fi Itti Gaafatamummaa Mari’adhaa
Jireenyi gaa’elaa hojiiwwan guyyaa guyyaa hedduu of keessaa qaba.
Nyaata qopheessuu, mana qulqulleessuu, uffata dhiqachuu, ijoollee kunuunsuu fi hojiiwwan biroo.
Hojiiwwan kun nama tokko qofa irratti fe’amuu hin qaban.
Wal gaafadhaa:
- Hojii mana keessaa akkamitti qooddanna?
- Namni tokko yoo hojii baay’ee qabaate inni biraan ni gargaaraa?
- Itti gaafatamummaa maatii akkamitti waliin baanna?
Gaa’elli gaariin nama tokko kan tajaajilamu qofa osoo hin taane, namoonni lamaan waliif tajaajilanidha.
8. Waa’ee Walqunnamtii fi Haala Walitti Dubbachuu Mari’adhaa
Hariiroon gaariin walqunnamtii gaarii irratti hundaa’a.
Namoonni tokko tokko yeroo aaran callisu; kaan immoo sagalee ol kaasanii dubbatu. Garaagarummaan kun hubannoo dhabuu yoo ta’e rakkoo guddaa uuma.
Kanaafuu:
- Yeroo mufannaa qabnu akkamitti walitti dubbanna?
- Waan nu miidhe akkamitti ibsina?
- Wal dhaggeeffachuuf yeroo ni kenninaa?
- Yaada wal faallessu akkamitti kabajaan dhiyeessina?
Nama si jaallatu qofa osoo hin taane, nama si dhaggeeffachuu danda’u filachuun barbaachisaadha.
9. Waa’ee Walitti Bu’iinsa fi Araara Mari’adhaa
Gaa’elli rakkoo hin qabne hin jiru. Namoonni lamaan yeroo tokko tokko yaada garaagaraa qabaatu.
Garuu garaagarummaan yaadaa gaa’ela diiguuf sababii ta’uu hin qabu.
Marii kana keessatti:
- Yeroo wal lolnu akkamitti of to’anna?
- Dhiifama gaafachuu ni dandeenyaa?
- Rakkoo osoo hin furin ciisuun maal fiduu danda’a?
- Yeroo aarii keessatti jechoota nama miidhan dubbachuu irraa akkamitti of qusanna?
Yaadadhaa: Gaa’ela keessatti kaayyoon mo’achuu miti; kaayyoon rakkoo waliin mo’achuudha.
10. Waa’ee Amanamummaa fi Daangaa Hariiroo Mari’adhaa
Amanamummaan bu’uura gaa’elaa ti.
Amanamummaan qaama qofa osoo hin taane, yaada, jecha, miira, bilbilaa, miidiyaa hawaasaa fi hariiroo namoota biroo wajjin qabdanis ni ilaallata.
Kanaafuu:
- Hiikni amanamummaa nuuf maal?
- Namoota saala faallaa waliin hariiroo akkamii qabaachuu dandeenya?
- Dhoksaan bilbilaa fi miidiyaa hawaasaa irratti maal yaadna?
- Waan hariiroo keenya miidhu irraa akkamitti of eegganna?
Amanamummaan waan afaaniin waadaa galan qofa osoo hin taane, gocha guyyaa guyyaatiin mirkaneessanidha.
11. Waa’ee Jaalalaa, Firaashii fi Fedhii Miiraa Mari’adhaa
Namoonni jaalala karaa adda addaatiin ibsu.
Namni tokko jecha jaalalaa dhaga’uu barbaada; inni biraan immoo hojii fi gochaatiin jaalala arguu barbaada.
Kanaafuu:
- Wanti si jaallatamuu kee akka sitti dhaga’amu godhu maali?
- Yeroo waliin dabarsuun hammam barbaachisaa dha?
- Jaalala keenya akkamitti ibsina?
- Yeroo dhiphannu deeggarsa akkamii wal irraa eegna?
Nama jaallachuun qofti gahaa miti; nama jaallattu akkamitti jaallachuu akka qabdu barachuunis barbaachisaadha.
12. Waa’ee Fayyaa Qaamaa, Sammuu fi Jireenya Dhuunfaa Mari’adhaa
Fayyaan qaamaa fi sammuu jireenya gaa’elaa keessatti gahee guddaa qaba.
Namni tokko yeroo tokko tokko dhiphina, sodaa, yaaddoo yookaan rakkoo fayyaa keessa jiraachuu danda’a.
Kanaafuu, marii kabajaa fi iccitii eeguun:
- Akkaataa jireenya fayyaa keenya akkamitti fooyyessina?
- Yeroo dhiphinaa wal gargaaruu akkamitti dandeenya?
- Rakkoo fayyaa yoo mudate wal deeggaruu ni dandeenyaa?
- Yeroo dhuunfaa fi boqonnaa keenya akkamitti kabajna?
Nama gaarii ta’uun yeroo gammachuu qofa waliin jiraachuu miti; yeroo rakkinaas waliif dhaabbachuudha.
13. Waa’ee Bakka Jireenyaa fi Haala Jireenyaa Mari’adhaa
Gaa’ela booda eessa jiraachuu akka barbaaddan dursee mari’achuun barbaachisaadha.
Magaalaa keessatti jiraachuu barbaannaa moo baadiyyaa?
Mana kireeffannaa moo mana keenya ijaarrachuu?
- Biyya biraatti godaanuu ni yaannaa?
- Haala jireenyaa akkamii ijaaruu barbaanna?
- Namni tokko jireenya magaalaa jaallachuu danda’a; inni biraan immoo tasgabbii baadiyyaa filachuu danda’a.
Murtoo kana irratti waliigaltee qabaachuun barbaachisaadha.
14. Waa’ee Abjuu, Kaayyoo fi Karoora Fuulduraa Mari’adhaa
Namni kaayyoo hin qabne jireenya isaa keessatti kallattii dhabu danda’a.
Gaa’ela keessan keessatti abjuu dhuunfaa fi abjuu waliinii qabaachuu qabdu.
Wal gaafadhaa:
- Waggaa shan booda eessa ga’uu barbaanna?
- Waggaa kudhan booda jireenyi keenya akkam fakkaata?
- Bizinasii waliin jalqabuu ni barbaannaa?
- Mana, lafa yookaan qabeenya ijaarrachuu irratti maal yaanna?
- Kaayyoo waliinii keenya maali?
Gaa’elli gaariin namoota lama abjuu tokko qaban qofa osoo hin taane, abjuu wal bira dhaabbatanii ijaaranidha.
15. Waa’ee Waaqeffannaa, Jaalala Waliinii fi Yeroo Rakkoo Mari’adhaa
Kun mariiwwan hunda keessaa isa baay’ee barbaachisaa ta’uu danda’a.
Jireenyi yeroo hundaa akka yaadne hin deemu. Yeroo gammachuu, yeroo milkaa’inaa, yeroo kufaatii, yeroo dhukkubaa fi yeroo rakkoo ni qaba.
Kanaafuu:
- Yeroo rakkoon guddaan nu mudate akkamitti wal bira dhaabbanna?
- Yeroo tokkoon tokkoon keenya dadhabnu maal goona?
- Kadhannaa fi Waaqeffannaa keessatti akkamitti wal deeggarra?
- Yeroo galiin keenya hir’ate akkamitti waliin dabarsina?
- Jaalala keenya yeroo jireenyi ulfaatu akkamitti eegna?
Nama yeroo gammachuu qofa si waliin jiraatu osoo hin taane, yeroo dukkanaa keessa illee harka kee qabee si waliin deemu filadhu.
Xumura: Gaa’ela Gaarii Ijaaruun Osoo Hin Fuudhin Yookaan Hin Heerumin Dura Jalqaba
Gaa’elli milkaa’aan carraa qofa miti. Bu’aa murtoo sirrii, waliigaltee, obsa, amanamummaa, dhiifama, wal kabajuu fi hojii guyyaa guyyaati.
Nama tokko jaallachuun bareedaadha; garuu nama sana waliin waa’ee jireenya dhugaa mari’achuu danda’uun caalaatti bareedaadha.
Yaadadhaa:
Gaa’ela dura jaalala qofa hin ilaaliin; amala isaa ilaali.
Jechoota isaa qofa hin dhaggeeffatin; gocha isaa ilaali.
Bareedina isaa qofa hin ilaaliin; itti gaafatamummaa isaa ilaali.
Waan inni har’a qabu qofa hin ilaaliin; karoora inni boruuf qabu hubadhu.
Nama si gammachiisu qofa hin barbaadin; nama waliin rakkoo furuu dandeessu barbaadi.
Gaa’elaaf qophaa’uun nama sirrii argachuu qofa miti; ofii kees nama gaarii, amanamaa fi itti gaafatamummaa qabu taasisuudha.
Discover more from GAGGEESSUMMAA
Subscribe to get the latest posts sent to your email.